گرد و غبار

گرد و غبار

پدیده‌ی گرد و غبار اغلب در مناطق خشک و نیمه خشک رخ می‌دهد و اخیراً باعث خسارات انسانی و مالی ویرانگری درمناطق جنوب غربی آسیا شده است. هنگامی که بادهای سطحی، قوی و شدید هستند، به همراه خود خاک‌های سطحی را بلند کرده و تا مناطقی که حتی صدها تا هزاران کیلومتر دورتر هستند می‌برد. این طوفان‌های گرد و غبار مشکلات زیادی را ایجاد می‌کنند. از جمله کاهش دید که بسیاری از فعالیت‌های روزمره را مختل و باعث افزایش تعداد و احتمال رخ دادن تصادفات جاده‌ای و سوانخ هوایی می‌شود. از آسیب‌های دیگر این نوع طوفان‌ها، می‌توان به کاهش حاصلخیزی خاک، آسیب به محصولات کشاورزی، افزایش ابتلا به بیماری‌های تنفسی، کاهش تابش خورشیدی، آسیب به سیستم‌های مکانیکی و دستگاه‌های ارتباطی از راه دور اشاره کرد. کمبود پوشش گیاهی و وقوع خشکسالی از عوامل وقوع این پدیده هستند. 
در ایران، منشأ اصلی پدیده‌ی گرد و غبار، کویرها و باتلاق‌های در حال خشک شدن عراق است که خاک و شن‌های آن از طریق باد شُمال (به عربی: شِمال) به ایران می‌آید. دلیل اصلی خشک شدن زمین‌های عراق، آبگیری سدهایی چون سد آتاترک در کشور ترکیه است. به عبارتی آب رودخانه‌های دجله و فرات به واسطه سد سازیهای ترکیه کم شده و دشت بین‌النهرین رطوبت خود را از دست داده و به منبعی برای تولید گرد و غبار تبدیل شده‌است. این باد از خرداد تا شهریور می‌وزد و از شمال غربی خاورمیانه شکل می‌گیرد و تا خلیج فارس و رسیدن به سطح آب‌های آزاد پیش می‌رود. سه کشور ایران، عراق و عربستان به طور مشترک هزینه‌های این اراضی را تأمین می‌کردند، و تمام اراضی در فصل خاصی از سال مالچ‌پاشی می‌شد. مالچ نوعی فرآوردهٔ چسبندهٔ نفتی است که برای تثبیت شن‌های روان در مناطق بیابانی از آن استفاده می‌شود. جنگ عراق موجب فراموشی این کار، و در نتیجه افزایش توفان‌های غبار در خوزستان، غرب ایران، و سرانجام تقریباً در همهٔ ایران شد.

گرد و غبار

هنگام وقوع پدیده‌ی گرد و غبار چه باید کرد؟
در اولین قدم اگر در مناطقی زندگی می‌کنید که احتمال وقوع این پدیده زیاد است(مانند نواحی جنوبی و غربی ایران)، سعی کنید همیشه ماسک فیلتردار همراه خود داشته باشید. ماسکی که توانایی فیلتر کردن ذرات ریز گرد و غبار را داشته باشد. اگر ماسک در دسترس شما نیست، می‌توانید از یک تکه پارچه یا لباس استفاده کنید. پارچه را نمدار و مرطوب کرده و آن را جلوی بینی و دهان خود بگیرید. همچنین سعی کنید سطح داخلی بینی خود را چرب کنید تا از خشکی آن جلوگیری کنید.
نظریات پرویز کردوانی را درباره‌ی مقابله با پدیده‌ی گرد و غبار را در اینجا بخوانید.
منبع۱
منبع۲

minifeed-ad

نظر شما چیست؟